Tên tiếng Pháp của nhà tù Hỏa Lò được giữ lại

Hỏa Lò tức nhà pha Hỏa Lò là một nhà tù tại trung tâm Hà Nội. Địa danh này được đặt theo con phố của Hà Nội có từ trước thời Pháp thuộc.[1].Đây từng là nơi giam giữ rất nhiều nhà Cách mạng lớn của ViệtNam.

Thời Pháp thuộc

Nhà tù này được thực dân Pháp xây năm 1896 ở khu vực lúc đó là ngoại vi thành phố làm ngục thất trung ương của cả hai xứ Trung và Bắc Kỳ. Nơi đây giam giữ nhiều hạng người, trong đó có những tù phạm chính trị, những người ái quốc chống lại chính quyền thực dân Pháp. Tên tiếng Pháp của nhà tù này lúc bấy giờ là Maison Centrale và tiếng Việt là Ngục thất Hà Nội.[1]

Cảnh tù nhân tại Hỏa Lò

Ngục Hỏa Lò được chia thành bốn khu: A, B, C và D.

Khu A và B dành cho phạm nhân đang được cứu xét, phạm nhân quan trọng hoặc những tù nhân vi phạm kỷ luật nhà tù.

Khu C giam giữ phạm nhân người Pháp hoặc người ngoại quốc.

Khu D là nơi câu cấm phạm nhân bị án tử hình chờ ngày duyệt y hoặc giảm án.

Sự kiện nổi bật

Sau vụ ám sát Bazin ngày 9 tháng 2 năm 1929, nhiều đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng bị truy bắt. Nguyễn Văn Viên, người chủ mưu bị sa lưới sáu tháng sau và bị giải vào Hỏa Lò. Ông tự nhận đã ra tay giết Bazin khi khai cung với chánh hội đồng đề hình Brides. Nguyễn Văn Viên sau đó đã tự tử trong sà lim của ngục Hỏa Lò.[1]

Thời kỳ 1954-1973

Sau năm 1954 Hỏa Lò là nhà tù của chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong thời kỳ trận Điện Biên Phủ trên không của Chiến tranh ViệtNam, đây là nơi giam giữ phi công Mỹ nhảy dù cho đến sau Hiệp địnhParis1973. Các tù binh phi công Mỹ biếm gọi ngục Hỏa Lò là "Hilton Hanoi". Trong các tù binh Mỹ, nổi tiếng nhất là đương kim nghị sĩ Mỹ John McCain.

Ngày nay, Hỏa Lò chỉ còn lại một góc nhỏ làm nơi tham quan cho du khách; khu vực còn lại là cao ốc thương mại với tên Tháp Hà Nội. Khu trại giam hiện chuyển xuống khu vực Xuân Phương, Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội.

Nhà tù Hỏa Lò

Nhà tù Hỏa Lò, dấu tích lịch sử đau thương nhưng anh hùng của Hà Nội.

Hỏa Lò là một nhà tù do thực dân Pháp lập ra tại trung tâm Hà Nội. Đây từng là nơi giam giữ rất nhiều nhà cách mạng Việt Nam trong suốt thời kỳ đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân Pháp. Nhiều chiến sĩ đã bị hành hình bằng máy chém tại đây như Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính, Nguyễn Đức Cảnh, Hồ Ngọc Lãn, Nguyễn Hoàng Tôn... Ngày nay, nhà tù Hoả Lò vẫn được lưu giữ một phần, là một di tích lịch sử đặc biệt của thủ đô Hà Nội.