Anh hùng liệt sĩ Hoàng Kim Giao (sinh ngày 25 tháng 12 năm 1942, mất ngày 30 tháng 12 năm 1968) tại phường Vạn Sơn, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Bố ông là Hoàng Văn Luận (mất năm 1989), nguyên là Tham mưu trưởng Bộ chỉ huy quân sự Hải Phòng (giai đoạn năm 1955 - 1960) [1].

Hoàng Kim Giao

Quá trình học tập

Năm 1953, ông học tại Trường Thiếu nhi ViệtNamở Lư Sơn, Quế Lâm, Trung Quốc.

Năm 1958, ông về nước và học tại Trường Bonal Ngô Quyền, nay là Trường Trung học Phổ thông Ngô Quyền, TP Hải Phòng.

Năm 1960, ông nhập ngũ và là Trung đội trưởng Tiểu đoàn 1 thiếu sinh quân. Tiếp đó được quân đội gửi sang học chuyên ngành vật lý chất rắn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Năm 1965, sau khi tốt nghiệp khóa học, Hoàng Kim Giao về công tác tại xưởng quân giới, phụ trách kỹ thuật ra đa. Tiếp đó được quân đội cho học và tốt nghiệp chuyên ngành vô tuyến điện, Trường Đại học Bách khoa.

Hy sinh

Nửa cuối năm 1968, không quân Mỹ đánh phá ác liệt chiến trường khu IV, ngày 29.9, Viện Kỹ thuật quân sự cử ngay một đoàn 6 người do Hoàng Kim Giao làm đoàn trưởng vào nghiên cứu, thu thập khí tài và hướng dẫn phá bom từ trường, đảm bảo thông suốt cho các tuyến đi. Tại trọng điểm bến phà Linh Cảm, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, Hoàng Kim Giao đã hóa giải quả bom từ trường nằm dưới đáy sông bằng những thiết bị đơn giản, đảm bảo thông suốt cho cung đường sau gần 10 ngày ách tắc, hơn 500 chuyến xe dừng lại bên bờ mà không tiếp tục được hành trình vào Nam. Sau một thời gian thu thập khí tài, nghiên cứu, đoàn nghiên cứu của Viện Kỹ thuật Quân sự quay trở ra Hà Nội. Ngày 29 tháng 12 năm 2012, khi qua địa phận xã Nam Hưng, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, anh được chính quyền và người dân nhờ phá quả bom từ trường tại khu vực khe Diêm, xã Nam Hưng. Sáng ngày 30 tháng 12 năm 1968, Hoàng Kim Giao giành nhiệm vụ phá bom từ chiến sĩ của mình là Phạm Ngọc Cư vì anh này mới có con nhỏ. Một mình Hoàng Kim Giao ôm bộc phá lên núi, tuy nhiên sau 4 lần nổ bộc phá quả bom vẫn không suy suyển do nó được cắm sâu vào đất. Khi chiến sĩ lái xa phá từ Lương Văn Tín (quê Thái Bình) đưa bộc phá lên, chỉ cách vị trí của Hoàng Kim Giao và quả bom ít bước chân thì quả bom phát nổ. Hai chiến sĩ hi sinh mà không tìm thấy thi thể. Khi đó, Hoàng Kim Giao tròn 26 tuổi, ở tuổi đẹp nhất của cuộc đời và tương lai phía trước khi anh chuẩn bị đi học nước ngoài, có 2 bằng đại học và thông thạo 4 ngoại ngữ.

Tháng 7 năm 2005, tại khu vực anh hi sinh, chính quyền địa phương và gia đình đã lập ngôi mộ đôi cho 2 người chiến sĩ. Hai ngôi mộ chỉ cách khu mộ các liệt sĩ Truông Bồn chưa đầy 1 km. Họ hi sinh chỉ cách nhau 2 tháng và thịt da đều bị bom phá hủy,

Khen tặng

Hoàng Kim Giao được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học kỹ thuật đợt 1 năm 1996 với công trình “Phá thủy lôi từ tính và bom từ trường bảo đảm giao thông (1967 - 1972)”.

Năm 2009, ông được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang.

Các phần thưởng khác:

- Huân chương chiến sĩ vẻ vang hạng 2.

- Huân chương chiến công hạng 2.

- Huân chương chống Mĩ cứu nước.

- Huân chương chiến công giải phóng.

- Bằng khen của cục nghiên cứu kỹ thuật tổng cục hậu cần 1967.